فلسفه زندگی نوشته کریستوفر همیلتن نقد و بررسی شد – رضوی

خلاصهنویسی به این روش جانشین خوبی برای مباحثه است، زیرا، شخص با بستن کتاب برای نوشتن خلاصه، هرجا که ضعف داشته باشد دچار اشکال شده، به کتاب مراجعه میکند و این باعث فهم بهتر مطلب میشود، همانطور که در مباحثه با اشکال طرف مقابل مواجه میشود. البته حاشیه نوشتن خیلی هم خوب است، برای اینکه کسی فهم حکمت خیلی مهم است. خوب به این شیوه رسالت مان را به انجام می رسانیم. به عنوان مثال ایشان مسئله وجود ذهنی را- که با چند کلمه از ابن سینا شروع میشود بعد مانند یک بهمن رشد میکند تا زمان ملاصدرا بیش از صد صفحه میشود- نسبتا زیبا و خوب به این شیوه تحقیق کردهاند یا در مسئله مرجح حدوث عالم در لایزال به این روش کار کردهاند.

به بیان دیگر، مرگ برای هایدگر، آنجایی است که دازاین در آن شیوه اصیل زیستن را بازیابد. 10- موجب کسب طهارت معنوی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: «من احب ان یلقی الله طاهرا مطهرا فلیلقه بزوجة »; (16) هر کس می خواهد خدا را پاک و پاکیزه ملاقات کند باید هنگام مرگ متاهل باشد. شواهد تاریخی نشان از این دارد که در زمان بابلیان، زن جزو املاک مرد به حساب می آمده و پدر، همسر آینده دخترش را تعیین می کرده است. در جلسهای که مدرسین نجف در آن دعوت شده بودند، فرمودند: «نجف کارخانهی اجتهاد است، هرکس فلسفه و عرفان را میخواهد برود قم ، من راضی نیستم این امور مطرح شود.

۲- استاد مصطفوی که در مدرسه فیضیه قم درس دادهاند و تلویزیون آن را پخش کرده است. ۱- حضرت آیت الله مصباح که هم خوب درس دادهاند و هم سریع جلو رفتهاند. ایشان انصافا خیلی خوب کار کرده، بر همه حکمت اشراق تسلط دارند. اگر این کار انجام شود، شخص در طول تقریبا نه سالی که درس خواندنش طول میکشد، با برنامهریزی روزی یک ساعت و نیم، این سیر مطالعاتی را خوب کار میکند و واقعا با سواد میشود. اگر وقتهایی که در ترافیک فعلی تلف میشود، دیر آمدن استاد، گپ زدن قبل و بعد از کلاس و گرفتاریهای مالی طلبه که ممکن است هجرت از زادگاهش را با مشکل مواجه سازد نیز در نظرگرفته شود، بهتر بودن روش مجازی بر حضور فیزیکی نزد استاد روشنتر میشود.

علم و دانش حالت شبکهای دارد و مانند جدول کلمات متقاطع است؛ وقتی فرد حل کردن ستون اول را شروع میکند، ممکن است چیزی به ذهنش نیاید، اگر روی ستون اول بماند و سراغ ستون بعدی نرود، هیچ وقت جدول حل نمیشود، اما، اگر این را رها کرده، سراغ سطر اول برود، ممکن است آن را بفهمد و یک حرف هم از ستون اول در آید، بعد مثلا سطر سوم یک حرف دیگرش را معلوم میکند و اگر همینطور ادامه بدهد ممکن است سه حرف از پنج حرف ستون اول معلوم شود و آن را حدس بزند، یعنی کمکم بعدیها کمک میکنند تا قبلیها حل شوند.

وی گفت: آلبرکامو فیلسوف اگزیستانسیالیست و اخلاق گرای فرانسوی معتقد است مهمترین مشکل فلسفه، معنای زندگی است و اگر فلسفه مسئله معنای زندگی را حل کند، بزرگترین خدمت به بشریت راکرده است. اگر شخص چنین هممباحثهای ندارد که معمولا هم پیدا نمیشود، بعد از اتمام هر فصل، یک یا دو روز را صرف خلاصه کردن آن فصل بکند، به این طریق که مسائل هر فصل را بصورت مختصر و دستهبندی شده توضیح دهد، تعداد مسائل مطرح در فصل را معین کند و هر یک را با عنوانی کوتاه یادداشت کند، مقدمات برهانهای هر مسئله را به اختصار و جدا جدا بیان کند، و اشکالات هر برهان را به همراه پاسخش به طور خلاصه بنویسد.

اولا، اکثر کلاسها به صورت عمومی و با جمعیت زیاد برگزار میشود که اصلا امکان پرسیدن اشکال نیست، مثلا در کلاس درس آیتالله جوادی یا آیتالله وحید، صدای شاگرد چه بسا به استاد نرسد و در ضمن، اگر همه بخواهند اشکال بپرسند درس تعطیل میشود. یا منحصر به مطالعات هنجاری و تحلیلی است؟ رابعا، روش ابن سینا تحلیلی کامل است و از این جهت، خواندن آثار او ذهن را فلسفهورز بار میآورد، به عبارت دیگر تفلسف و تحلیل مسائل فلسفی را به او یاد میدهد. ایشان بسیار تحلیلی و با دقت، نظرات ملاصدرا را توضیح دادهاند. همانطور که پادشاهان گذشته با وجود داشتن زنان بسیار در حرمسراهایشان باز هم میل به داشتن زنان جدیدی را داشتهاند.

دانشپژوهان کارشناسی ارشد و دکترای رشته فلسفه که چند واحد حکمت متعالیه، چند واحد مشاء و چند واحد اشراق میخوانند، تنها به اندازه برداشتن چند مشت آب از منبعی حجیم استفاده میبرند که این حد خواندن، برای متخصص شدن بسیار کم است. نکته دیگری که باید توجه داشت این است که باید کتاب را با یک استاد کار کرد، اشکالات را از چند استاد پرسیدن، اشتباه است و نتیجهای جز سر در گمی ندارد، زیرا، ممکن است هر استادی با مبنایی غیر از مبنای استاد دیگر پاسخ دهد. چرا که توازن و تعادل در چنین مجموعه ای کار دشواری است و توان زیادی می خواهد.

مثلا در فصل سوم درباره بیهوده گویی صحبت می کند. در این فصل پس از پرداختن به علل چهارگانهی ارسطو بحث در باب نظریات هیوم در باب علیت، کلیت و ضرورت آغاز میشود و پس از آن در فصل سوم به مسئلهی استقراء و مشکلات و راهحلهای آن پرداخته شده است. چون زمین، که آن ها را در درون خود پرورش مى داد، به برخى استعداد و خاصیت طلا اعطا کرد و به برخى دیگر، نقره و به دسته سوم آهن و برنج; و انسان ها چون زاده خاکند، باید از آن مراقبت کنند و از تجاوز دشمنان مصون دارند و به دیگر هموطنان خویش هم به دلیل آن که آنان نیز از خاک متولد شده اند، به چشم برادرى نگاه کنند.

ارسطو هرچند به امتیازات حکومت هایى همچون پادشاهى، سپس «اریستوکراسى» و بعد از آن «جمهورى» معتقد است، ولى به دلیل آرمانى بودن و غیر عملى بودن آن ها، از این انواع دست مى کشد و از میان بدها، بهترین بد را انتخاب مى کند که حد میانه است و قابل تحقق و اجرا. بعد از اینکه شخص سیر یاد شده را گذراند، میتواند وارد مرحله تحقیق شود. برای نمونه، چقدر از رحیق مختوم در شرح جلد اول اسفار میتواند در دوازده واحد حکمت متعالیه گنجانده شود؟ یا مثلا گفته شود برای ورود به دکترا، حکمت الاشراق استاد یزدانپناه و سه جلد اول اسفار امتحان گرفته میشود و برای امتحان جامع سایر منابع یاد شده.

البته حضور نزد استاد صاحب نفس که اخلاقاً مهذب باشد، مانند مرحوم امام رحمةالله علیه ، علامه طباطبایی رحمةالله علیه، حضرت آیت الله بهجت رحمةالله علیه مؤثر و پربرکت است ولی الان چنین استادانی یا نیستند و یا کمتر در دسترس هستند. شبیه این سبک را میتوان در آثار شهید مطهری رحمةالله علیه ملاحظه کرد. برای فهم مباحث ابن سینا میتوان به خلاصههای بهمنیار و فخر رازی مراجعه کرد. پیشنهاد میشود در طول سیر مطالعاتی، متن این کتاب خوانده شود و اگر شخص حوصله نداشت، هنگام مطالعة مباحث ملاصدرا در این زمینه، حداقل به آن مراجعه کند.

اگر تصور فرد از حیات، لذت و اَلم و اندیشه و تخیل و تناسل چند­روزه دنیایی باشد، طبیعتاً فرارسیدن مرگ، ناخوشایند و عذاب­آور خواهد بود. با تأکید نیچه بر این رویکرد، از انصاف، عدالت و مسؤلیت فرد نسبت به دیگری خبری نیست. مرحله سوم، مباحثه کردن با یک فرد فعال و منظمی است که درس را خوب گوش داده است. یا دورهای که استاد یزدانپناه تدریس کردهاند، خوب گوش داده شود و مطالب آن که به صورت کتاب در آمده است، مطالعه شود.

اقدام کند، اما نقشه کشیدن برای تجارت بدون سرمایه، یا برای معالجه بیماران بدون سواد لازم، جز توهم نیست. آنها بهطور خودجوش و بدون نیاز به تفكر و تأمل از انسان میشوند. ما فقط به حمایت والدینمان نیاز خواهیم داشت، هرچند آنها قاطعانه ما را به سمت کار سودآور راهنمایی میکنند. این کار فایدهای ندارد، بلکه باید سیر تحول اقوال را بیان کرد. به باور وی تمام مبانی توحید تفکر اسلامی نیست بلکه اسلام سراسرش اسلام را اگر درست تحلیل کنیم به توحید بازمیگردد.

دیدگاهتان را بنویسید