خلاصه کاملی از جنگ ایران با عراق با تمام جزئیات

در خرداد ماه 1361 ه.ش زمانى که ایران به رغم توان نظامى اندک، موفق به فتح خرمشهر شد و عراق را مجبور به عقبنشینى کرد، رابطه شوروى با ایران به یک نقطه چرخش رسید. رهبران شوروى به وضوح به این نتیجه رسیده بودند که پیروزى نظامى ایران ممکن است تهدید جدى براى توازن قوا در منطقه به شمار رود. بعد از اینکه ایران از مذاکره با عراق امتناع کرد (زیرا عراق بدون پرداخت غرامت خواستار پایان جنگ بود) اتحاد جماهیر شوروى حمل کالا و تدارکات نظامى به عراق را از سرگرفت. این خواسته ایران با توجه به اینکه عراق آغازگر جنگ بود از سوی عراق رد شد. سفر وزیر امورخارجه ایران به سازمان ملل برای شرکت در نخستین دور مذاکرات ، در شرایطی انجام شد که نیروهای عراق همچنان در خاک ایران حضور داشتند و در عملیات مشترک با گروههای تروریستی مستقر در عراق ، در منطقه غرب کشور، تجاوز به خاک ایران را آغاز کرده بودند. تمامی این اقدامات به دلیل ارزش بی نهایت نفت ایران برای متفقین بود. وسعت ایران چهار برابر و جمعیت ایران سه برابر عراق و نیز آغازگر حمله عراق بود.هرچند مسئله صدور گاز ایران به شوروى به دلیل اختلاف در تعیین قیمت لاینحل مانده بود، این بهبودى نسبى در روابط دو کشور تا آزادسازى خرمشهرتوسط ایرانیان از دست نیروهاى عراقى ادامه داشت.

اعلام بیطرفی شوروی به سبب ترس از بهبود روابط ایران و آمریکا و نیز عدم اطمینان نسبت به عراق بود. دولت عراق در ۲۶ شهریور ۱۳۵۹ با تسلیم یادداشتی رسمی به سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد، اعلام کرد که اعلامیه الجزایر و عهدنامههای مربوط به مرز مشترک و حسن همجواری و ۳ پروتکل و پیوستهای آن و دیگر موافقتنامهها و یادداشتهای انضمامی به این عهدنامه را یکجا و یک جانبه فسخ کرده است. در ادامه این کمکها، میگهای 23 و 25 و تانکهای تی72 و موشکهای زمین به زمین و زمین به هوا و سیل جنگافزارهای مختلف شوروری به عراق سرازیر شد و دو هزار مستشار شوروی برای تقویت روحیه ارتش عراق که بسیار ضعیف شده بود، به فعالیت پرداختند. زیرا با سقوط ایران ممکن بود نظام طرفدار آمریکا جایگزین آن شود که برای شوروی ناخوشایند بود. نظام سربازگیری فاقد کارایی لازم بود و از تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چندان نمیگذشت و آشوبهای داخلی عملاً نیروهای این سپاه را درگیر کرده بود. آمریکا با نظام اسلامی ایران دشمنی می کند زیرا این نظام، نظامی مستقل و دارای حاکمیت است که ظلم را نمی پذیرد.

حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در سفری که به قطر داشت ۲۰ دی ماه با «محمد عبدالسلام» مذاکره کننده ارشد دولت نجات ملی یمن ضمن ابراز تاسف از استمرار جنگ تحمیل شده به مردم یمن، بر لزوم برطرف شدن محاصره یمن و پایان جنگ علیه این کشور تأکید و راه حل مشکلات یمن را راهحل سیاسی با مشارکت یمنیها عنوان کرد و افزود: موضوع یمن یک موضوع یمنی است و با گفتوگوهای یمنی – یمنی میتوان آینده سیاسی این کشور را رقم زد. در این مقطع، با توجه به اینکه ایران همچنان از مجاهدان افغانی حمایت میکرد و بر محکومیت اشغال افغانستان توسط شوروی اصرار داشت، نشریات شوروی با صراحت بیشتری از عراق حمایت میکردند.آقای علی اکبر ولایتی در ملاقات با یکی از مسئولان بلند پایه وزارت خارجه شوروی سابق که همزمان با موشکباران تهران به ایران سفر کرده بود، گفت: چرا برای حمله به شهرهای ایران و قتل عام مردم بیدفاع و غیر نظامی به عراق موشک میدهید؟ دوم اینکه با عنایت به بحران گروگانگیرى و قطع رابطه ایران و آمریکا و برچیده شدن پایگاههاى استراق سمع آمریکا در منطقه شمال، شوروىها به وضوح احساس مىکردند که دستاوردهاى بالقوه در ایران از خسران احتمالى در عراق مهمتر است.

این جنگ با اینکه کوچیک بود ولی اعراب رو متوجه کرد که میتونن با حملات کوبنده و بی باک، سپاه منظم ایران رو شکست دادن. در تمام این مدت، کرملین از طریق متحدان عرب خود – سوریه و لیبی- که روابط حسنهای با جمهوری اسلامی داشتند، تلاش میکرد تا با تأمین بخشی از نیازهای تسلیحاتی ایران، محور تهران، طرابلس، دمشق را تقویت کند و مواضع ضدروسی ایران را بهخصوصدر مورد قضیه افغانستان تعدیل نماید. در سال 1982م، ایران حمله متجاوز را متوقف و آن کشور را از خاک خود بیرون راند و سوریه نیز خط لوله صادرات نفت عراق را از طریق بندر بانیاس مسدود کرد که باعث شد عراق هر چه بیشتر به سمت شوروی تمایل پیدا کند. با توجه به کنترل کامل آژانس بین المللی انرژی اتمی و با تأکید رهبرجمهوری اسلامی به عدم تمایل اساسی به داشتن سلاح هسته ای، اسرائیل می بایستی سیاستی واقع بینانه تر می داشت ولی برعکس ترامپ را تشویق به پاره کردن تفاهم نامه برجام کرد.

دیدگاهتان را بنویسید