تربیت فرزند از دیدگاه امام سجاد(ع)

سپس توقع دارند که در هنگام بلوغ شکل و ظاهری دیگری به خود گیرد و حجاب داشته باشد، درحالی که تا بیش از این نیمه عریان در اجتماع رفت و آمد داشته است. آنان كه در حیات تربیتى فرزندان اولین نقش را بر جاى مىنهند، نخستین و اساسى ترین وظیفه را نیز به عهده دارند و ضرورى است بیش از هر حق دیگرى بدین حق اساسى كودك توجه كرده، در انجام دادن درست آن از هیچ كوششى دریغ نكنند. آنان میپوشانند و موهای ایشان را برهنه میگذارند. به باور وي فرامين اخلاقي را نه به مثابه حكم الهي، بلكه در حكم تكليف بايد در نظر گرفت و نسبت به آن احساس وظيفه كرد، يعني از نظر او ريشه و مبناي اخلاق «خرد» است كه منشاء صدور قوانين اخلاقي است و اراده نيز به پيروي از عقل به انجام دادن فرامين اخلاقي مصمم است .

1ـ پرورش انسان آزاد از اهداف تربيت اخلاقي كانت است : كانت از پيشگامان بحث آزادي است و آزادي نخستين و اساسي ترين فرض نظام اخلاقي اوست كه تحت عنوان خودمختاري از آن نام مي برد. در واقع اصل، حاصل مشارکت این سه عامل اساسی در نظام تربیتی است؛ بنابراین، ارائه ی هر گونه تعریفی از اصل، بدون توجه به مشارکت عوامل سه گانه مذکور، نمی تواند یک تعریف کامل و جامع باشد.

همه تلاش والدین و اولیای مربیان باید بر این قرار باشد که کودک را در دوره کودکی و نوجوانی به خوبی تربیت کنند. متأسفانه امروزه در خانواده ها جا افتاده که فرزند را باید دوست خود بدانیم اما بچههای ما دوستان ما نیستند و ما نباید درباره تمام مسائل رخ داده و مشکلات و نگرانی هایمان با کودکان خود حرف بزنیم. از پیامبر (ص) روایت است که فرمود: فرزند هفت سال سرور، هفت سال فرمانبردار و هفت سال وزیر است. مسلما هریک از این مفاهیم در مجال اضطرار واجبار که امیدی به تغییر انسان نمی رود، نمی توانند مفهومی محصل ومنطقی داشته باشند.

این بدان معناست كه كودك، پیش از نشستن در كلاس تربیت و تعلیم، باید نسیم خوش مهربانى و عطوفت را تجربه كند؛ اقلیم وجودش از بوى خوش مهربانى عطرآگین گردد و حتى آموزش نیز باید در پرتو مهربانى و عطوفت به انجام رسد. این بدان معناست که تربیت کودک و تادیب آنان نسبت به هنجارهای دینی و اجتماعی و آداب قومی و مذهبی میبایست از همان آغاز با توجه به توان و قدرت آنها شروع شود و این گونه نباشد که آنان را تا زمان بلوغ کامل رها کرده و سپس یک شبه از آدم بالغ بخواهیم همه این تکالیفی که تا دیروز ترک کرده بود، انجام دهد و به چیزی که عادت نداشته عمل کند و پایبند آن باشد.

دراین دوره کودک همانند خشت خام است که هر نقشی را به خود میگیرد. این کتاب بیشتر مخصوص پدرهاست؛ و در آن راهکارهایی عالی به آنها نشان داده میشود که با پیاده کردنشان میتوانند شخصیت پسر خود را برای مواجه شدن با هر رویدادی آماده کنند. دراین دوره است که میبایست آموزشهای تربیتی دقیق ببیند؛ چون جامعه پذیری و رفتارهای اجتماعی را از طریق تقلید و پیروی از شما در این دوره یاد میگیرد پس باید دراین دوره به او آموزشهای دقیق داد تا در دوره وزارت در کنار شما همان رفتارهای مناسب و هنجاری را در پیش گیرد.

این رشته برای تقویت و تربیت جسم و روان انسان بوده و در این امر از علومی مانند روان شناسی، جامعه شناسی، مدیریت و فیزیولوژی بهره می برد. انتخاب رشته دانشگاهی همواره از حساسیت زیادی برخوردار است. یکی از رشته هایی که طرفداران زیادی دارد، رشته تربیت بدنی است. هدف از آموزش نظم به کودکان این است که فرزندان رفتار قابل قبولی داشته و بر رفتار خود مسلط شوند. از این رو، پیش از آنکه دلت سخت گردد و عقلت سرگرم شود، به تربیت تو همت گماشتم.

امام سجاد(ع) بر این باور است که تربیت کودک بسیار سخت و دشوار است. نیل به الگوی برنامة درسی تربیت اخلاقی مبتنی بر تعالیم دینی، که هدف اصلی تحقیق است، میتواند نیل به طراحی برنامة درسی جامع در زمینه تربیت دینی را فراهم سازد. بنابراین، یکی از رسالتهایی که دستاندرکاران و تأثیرگذاران عرصة برنامهریزی درسی دارند، تسهیل تفکر هدفمند و اختیاری در فراگیران در زمینه معاد، توحید، حقیقت انسان، وجود روح حیات ابدی و چیستی سعادت واقعی انسان است. گرایشهایی که اکنون در حال تبدیل شدن به شاخههای مستقلی از رشتهی علوم ورزشی در کشور ما هستند. آن بزرگوار به طور تلویحی در این روایت، تمام مسائل رشد جسمی، روانی، عاطفی و شخصیتی را مورد توجه قرار دادند.

این کتاب مجموعه سخنرانی های آیت الله مظاهری است در رمضان سال 1364 که در مورد تربیت فرزند ایراد شده است. این پویندگی در جهت کمال تا بینهایت، و در جهت فساد و سقوط تا بینهایت پیش میرود.10 و بالأخره طبق نظریه سوم، که برگرفته از رهنمودهای قرآن کریم است، انسان موجودی است که حد و ماهیتی ندارد و در یک حد معین متوقف نمیشود، بلکه در جانب سیر صعودی و سیر نزولی پویا و در نوسان است. این یک کار سمبلیک است، اما نمادها -به ویژه وقتی به عنوان پدر یا مادر در شرایط دشوار قرار می گیرید یا نگران می شوید که فرزندتان ممکن است درگیر کارهای ناشایستی که معمولا پسرها انجام می دهند، شود؛ می توانند کمک کننده باشند و به پیدا کردن راه درست توسط فرزندتان کمک کنند.

به نظر می رسد که در میان اندیشمندان غربی اخلاق بیشتر به حوزه های اجتماعی یعنی رابطه فرد با دیگران ناظر است. لازم است ابتدا به صورت نظری، سیمای آرمانی و چهره مطلوب یک شخصیت رشدیافته را با تمام ابعاد و نسبتها ترسیم کنیم و همه برخورداریهای او را مد نظر و غایت عمل قرار دهیم، آنگاه سوال کنیم که این منظومه ارزشها چگونه در جان یک فرد پدید میآید؟ 2-تأمل نسبت به جوانب و عوارض تنبيه کودک ، ريشه يابي ناهنجاريها ، عدم قضاوت و ارزشيابي سريع مسائل ، زيرا اين احتمال وجود دارد که عامل بسياري از ناهنجاريهاي رفتاري ، والدين و مربيان باشند .

به منظور پيشگيري از ناهنجاريهاي رفتاري ، بايد بين خانه ، مدرسه و مراکز تخصصي مشاوره اي ، هماهنگي لازم وجود داشته باشد . این امر به او کمک می کند تا پیشرفت مهارت های زبانی اش را شروع کند و کودکانی که در بچگی مطالعه می کنند، بیشتر تمایل دارند که تا مادام العمر مطالعه کنند و در مدرسه خوب عمل می کنند و در زندگی بزرگسالی هم موفق می شوند. با توجه به اینکه در جامعه کنونی ما ، به دلایل مختلف اعم از شاغل بودن والدین و مشکلات دیگر فرزندان به طور عملی از سن ۳ تا ۴ سالگی ساعاتی را در مهدکودکها سپری میکنند و پس از آن در سن ۶ تا ۷ سالگی وارد مدرسه میشوند ، از دو واحد از جامعه که یکی خانوادهها و دیگری مراکز آموزش است به کسب آموزشی و تربیت میپردازند .

نحوهی ارتباط داشتن با کودکان و تأثیر گذاشتن بر آنان از موضوعاتی است که همگان از دیرباز با آن رویاروی بودهاند. اگر درکودکی مسلط است و با طنازی و شیرین زبانی خود بر شما حکومت میکند. ؛ ارتباطهای خود را قوی تر کنید! ای کسانی که ایمان آوردید، خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن انسانها و سنگهاست نگه دارید؛ آتشی که فرشتگانی بر آن گمارده شدهاند که سختگیر هستند و هرگز با فرمان خدا مخالفت نمیکنند و به آنچه فرمان داده شدهاند آن را اجرا میکنند».

از آن بابت که برخی از مستشرقان خیانتکار، دوستان نادان و دشمنان دانا ذهن ها را آلوده کرده اند و افسانه ها و اساطیری را به نام مذهب وارد جامعه نموده اند و اذهان مردم را آلوده اند. برخی از مردم حتی مومنان، دختران خردسال را با وضعی نامناسب به اجتماعات میبرند و لباسهای نامناسب به میدهد. با توجه به اینکه مخاطب این سخنرانی ها عموم مردم بوده اند لذا ایشان از اصطلاحات علمی کمتر استفاده کرده اند.

یا این قانون تنها در ایران است؟ ؛ ماجرای کشف حجاب در ایران چه بود؟ این دختر که شخصیت او این گونه شکل گرفته و به این وضعیت عادت کرده است، دیگر به سادگی تحت پوشش حجاب نمی رود؛ چون عادت به این پوشش جدید ندارد و نسبت به آن مقاومت میکند؛ زیرا در زمان فرمانبرداری و تقلید که دوست داشت مانند مادرش چادر بر سرکند، اجازه داده نشده تا با تقلید این سنت و جامعه پذیری به وی منتقل شود، اکنون که دوره نوجوانی او دوره وزارت است، دیگر وزیر نخواهد بود و خود مدعی راه دیگری است و پوشش خود را که به آن عادت کرده ادامه میدهد.

اگر فعالیت های گروهی بیشتر مورد علاقه فرزندتان است، شرکت در گروه های موسیقی ، فعالیتی سرگرم کننده برای فرزندتان خواهد بود و همچنین بهتر است در صورت تمایل کودکتان او را به کنسرت و یا تئاتر های موزیکال ببرید. روشهای دیگری چون تغییردادن ارزشها (ValueTransformation)، اخلاقیسازی (Moralization)، کمک برای تصمیمگیری شخصی (PersonalDecisions)، برانگیختن برای رفتار و عمل درست of Concrete Acts) (Stimulation و خودآموزی (Self-Education) نیز مورد توجه بسیاری از اندیشمندان واقع شده است (Schneid,1979). برای تربیت نیاز نیست که از روشهای خشونت بار استفاده کرد زیرا این روش همواره نتیجه عکس میدهد، بلکه باید با روش محبت و تکریم و احترام به آنان، در تربیت و تادیب آن کوشید.

کتاب حاضر، پیاده شده سخنرانیهای سال 1364 حضرت آیة الله مظاهری در ماه مبارک رمضان است که در مسئله تعلیم و تربیت، دارای مطالبی گیرا و مؤثر میباشد. ؛ آیا بینش و روش حضرت زهراعلیهماالسلام نسبت به حجاب برای امر وز جامعه ما جوابگوست؟ امیرمومنان علی(ع) به امام حسن(ع) سفارش میکند که این زمان بهترین زمان تربیت و تادیب کودکان است؛ چنان که شیوه و سیره تربیت آن حضرت(ع) این بوده که در کودکی اقدام به تربیت و تادیب فرزندانش کرده است. در روایت است که پیامبر هر روز صبح بر سر فرزندان و نوادگانشان دست نوازش میکشیدند. نتیجه کلی : ریشه اصلی بی عدالتیها و فقدان اخلاق و معنویت در هر زمان فقدان یک نظام اجتماعی صالح و شایسته است و برای رسیدن به عدالت و معنویت، نیاز به یک نظام کامل اجتماعی است که مبتنی بر عدالت باشد.

دیدگاهتان را بنویسید