اصول تربیت از دیدگاه اسلام

باید این موهبت را گرامى داشت و از اکرام و احترام او فروگذار نکرد، چرا که سلامت روح او در احترام کردن اوست و تربیت اخلاقى او در سایه اکرام و احترامش موفق تر خواهد بود. همان طور که پدر و مادر نسبت به انحراف اخلاقی او تا حد زیادی مسئولند. صحبت با کودک در مورد رفتارهای اشتباه همسرتان او را از والد دیگر گریزان می سازد و لطمه زیادی به او وارد می کند. از آنجا که میدانید تربیت فرزند پسر تا اندازه زیادی به دست مادر است .

اگر پدر و مادر در جهت انتقال عقاید صحیح و ایجاد رفتار درست در فرزند خود کوشا باشند، خیر او را فراهم کردهاند و خداوند بر آنان رحمت خواهد نمود. اگر پدر و مادر در جهت انتقال عقاید صحیح و ایجاد رفتار درست در فرزند خود كوشا باشند، خیر او را فراهم كردهاند و خداوند بر آنان رحمت خواهد نمود. پس بر این كار پاداش مى گیرى اگر درست عمل كنى، و كیفر مى بینى اگر نادرست عمل نمایى؛ پس او را چنان تربیت كن كه با اثرى كه بر او مى گذرى در دنیا زیبایى بیافرینى و با قیام شایسته به وظیفه اى كه نسبت به او دادى در نزد خداوند معذور باشى كه هیچ قوتى نیست مگر از خداوند.

پس بر این کار پاداش مى گیرى اگر درست عمل کنى، و کیفر مى بینى اگر نادرست عمل نمایى؛ پس او را چنان تربیت کن که با اثرى که بر او مى گذرى در دنیا زیبایى بیافرینى و با قیام شایسته به وظیفه اى که نسبت به او دادى در نزد خداوند معذور باشى که هیچ قوتى نیست مگر از خداوند. درباره عقیده صحیح و انتقال آن به فرزندان، تكلیف بزرگى بر عهده والدین گذاشته شده است، زیرا تأثیر عقایدى كه در خانواده رواج دارد و به فرزند القاء مى شود در آینده او غیر قابل انكار است.عمل تربیتى در خانواده به منزله پاسدارى از فطرت توحیدى فرزند است.

درباره عقیده صحیح و انتقال آن به فرزندان، تکلیف بزرگى بر عهده والدین گذاشته شده است، زیرا تأثیر عقایدى که در خانواده رواج دارد و به فرزند القاء مى شود در آینده او غیر قابل انکار است. در روایتى امیرالمؤمنین (ع) همین وظایف را ذكر فرمودهاند: حق فرزند بر پدر آن است كه او را نام نكو نهد و نیكش پرورد و قرآنش تعلیم دهد. میگویند امروز هم بقایای آن چاهها وجود دارد و به نام او نامیده میشود.

او از اعضاى خانواده به ویژه پدر و مادر بیشترین تأثیر را مى پذیرد، زیرا حمایت پدر و مادر خود را تجربه کرده است و همواره دیده است که ضعف هاى جسمى او را پدر و مادر جبران مى کنند و تغذیه و پرورش او را از روى مهر و شفقت انجام مى دهند. از آن بابت که برخی از مستشرقان خیانتکار، دوستان نادان و دشمنان دانا ذهن ها را آلوده کرده اند و افسانه ها و اساطیری را به نام مذهب وارد جامعه نموده اند و اذهان مردم را آلوده اند. اگر یک مرد و زن هردو زندگی خود را به عبادت خدا و دستورات دین بپردازند و از خالق خود که قوانینی در مورد حقوق کودکان بیان کرده است اطاعت کنند به طور خودکار فرزندان خوبی خواهند داشت.

این پاسدارى یک وظیفه بزرگ تربیتى و اخلاقى است که عمل به آن مهمترین کارکرد خانواده را فعلیت مى بخشد. این پاسدارى یك وظیفه بزرگ تربیتى و اخلاقى است كه عمل به آن مهمترین كاركرد خانواده را فعلیت مى بخشد. تربیت کردن فرزند پسر کار آسانی نیست و اگر اکنون در حال بزرگ کردن یکی از آنها هستید طبیعی است که نگران باشید. آیا فرایند طبیعی رشد که به مقتضای ذات انسان رخ می دهد و عامل خارجی در آن دخالت ندارد نیز تربیت نام می گیرد؟

در روایتى امیرالمؤمنین (ع) همین وظایف را ذکر فرمودهاند: حق فرزند بر پدر آن است که او را نام نکو نهد و نیکش پرورد و قرآنش تعلیم دهد. غفلت از این اصل خیر فرزند را محقق نمى کند و او را به نافرمانى و سرگشتگى مبتلا مى سازد. آموزش قرآن به معناى آموزش همه عقایدى است که دلالت فرزند به سوى خدا را محقق مى کند و پرورش نیکو به معناى ادب آموزى و ایجاد رفتار صحیح سعادت بخش است.

آموزش قرآن به معناى آموزش همه عقایدى است كه دلالت فرزند به سوى خدا را محقق مى كند و پرورش نیكو به معناى ادب آموزى و ایجاد رفتار صحیح سعادت بخش است. در این بخش از نامه امام على به فرزندشان بر انتقال عقیده صحیح و ادب آموزى و نیز بر پاكى ضمیر انسان در دوره كودكى و جوانى تأكید شده است؛ یعنى همان دورانى كه بیشترین تأثیر را از خانواده مى پذیرد. در این بخش از نامه امام على به فرزندشان بر انتقال عقیده صحیح و ادب آموزى و نیز بر پاکى ضمیر انسان در دوره کودکى و جوانى تأکید شده است؛ یعنى همان دورانى که بیشترین تأثیر را از خانواده مى پذیرد.

امیرالمؤمنین (ع) خطاب به فرزند خویش فرمودند: پس به ادب آموختنت پرداختم پیش از آن که دلت سخت شود و خردت در تصرف هوایى دیگر در آید. امیرالمؤمنین (ع) خطاب به فرزند خویش فرمودند: پس به ادب آموختنت پرداختم پیش از آن كه دلت سخت شود و خردت در تصرف هوایى دیگر در آید. نکته حائز اهمیت دیگر این است که وقتی شما در رابطه با تربیت فرزند خود موضوعی را فرا گرفتید و یا به اشتباهتان پی بردید اصلا به دنبال مقصر در گذشته و یا محکوم کردن دیگران نباشید. برای مقابله با این امر، مهم است که توانایی پسرها برای مراقب از افراد دیگر را به آنها یادآوری کنیم و فعالانه و به طور مستمر در خانه به آنها وظایفی را محول کنیم.

وی تأکید بر این موضوع دارد که نتیجۀ تحقیقاتش را به خانوادهها و افراد در قالب راهکارهایی سودمند ارائه نماید. دوم آنکه، دامنة رشد اخلاقی محدود به جنبة اجتماعی آن نمیشود؛ زیرا انسان غیر از رابطهای که در اجتماع با دیگران دارد، در رابطه با خود، کارهایی را انجام میدهد که ممکن است به کمال و سعادت او کمک کند و یا به انحطاط و سقوط اخلاقی وی منجر شود.

اخلاق سلسله مراتبی از غایات خرد تا غایات کلان اخلاقی را جستجو می کند و تربیت سلسله مراتبی از پیش نیازهای نیل به غایات اخلاقی و راه تحصیل آنها را نشان می دهد. علاوه بر این ، از جهت روحی و روانی نیز اطفال و نوجوانان نیازمند مراقبت هایی هستند تا با تربیت صحیح روحی و اخلاقی استعدادهای مفید آنها شکوفا شده و از انحرافات اخلاقی مصون بمانند . اطفال و نوجوانان از جهت جسمی نیازمند حمایت و مراقبت هایی از جانب والدین خود می باشند که تحت عنوان تکلیف والدین به حضانت فرزندان شناخته می شود .

دیدگاهتان را بنویسید